ALETTA
de musical
za 7 mrt. t/m zo 14 jun.
Een comedy musical over de vrouw die Nederland veranderde
Dank voor je bezoek. Wat vond je van de voorstelling? Voldeed deze aan je verwachtingen of juist niet? Was er een onderdeel in de show waardoor je echt geraakt was? Als producenten van Black Joy zijn wij, Theater Oostpool en Dawn Collective, heel benieuwd naar je mening.

Een reflectie op Black Joy met regisseur Priscilla Vaudelle.
Soms is vreugde een doelbewuste daad van verzet. Gedreven door muziek, dans en storytelling, onderzoekt regisseur Priscilla Vaudelle in de voorstelling Black Joy de kracht van verbinding en vreugde.
“Voor mij is Black Joy een beweging. Het is een actie. Het is iets doen, ondanks alles,” vertelt regisseur Priscilla Vaudelle levendig. “De betekenis van Black Joy heeft niet één antwoord. Voor mij is dat het leven van mijn liefde, mijn geluk, mijn plezier. Het is mijn protest dat ik ervoor kies om de wereld te laten zien that I won’t give up.” In de voorstelling Black Joy brengt Priscilla deze beweging naar het podium, waar vier zwarte Nederlandse vrouwen, elk met hun eigen achtergrond en eigen levensfase, de kracht van Black Joy belichamen.
Geschiedenis
Priscilla moet lachen bij de vraag of de geschiedenis een rol speelt in de voorstelling. “Helemaal niet,” antwoordt ze. “En dat is een bewuste keuze. De pijn van het verleden hoeft niet opnieuw uitgesproken te worden om aanwezig te zijn. Je kent onze context, je voelt het aan alles. Maar we gaan het niet expliciet hebben over die pijn.”
“Dat betekent niet dat ik de geschiedenis onbelangrijk vind. Integendeel, ik denk dat educatie ontzettend belangrijk is. De geschiedenis moet verteld worden. Hoe dan ook. Alleen begint dat voor mij op de scholen. In het theater wil ik nu iets anders laten zien. Ik vind dat het nodig is om te vertellen hoe daadkrachtig we zijn. Hoe weerbaar we zijn. Hoe ambitieus. Hoe we dromen en verbinding zoeken om de toekomst in te gaan, zonder slachtoffer te zijn van de geschiedenis.”
Voor haar werk betekent dit niet terugkijken als eindpunt, maar vooruitkijken als vertrekpunt. “Ondanks het verleden staan we hier. We zijn op deze bodem geboren en grootgebracht. Als vrouwen van kleur die zich klaarmaken voor de toekomst. Ik kies met deze voorstelling nadrukkelijk voor het vrouwelijk perspectief en ben heel erg blij dat de eerste voorstelling met de titel Black Joy, wordt verteld door vrouwen. Het is gewoon de tijd van de vrouw,” zegt ze stellig.
Cultuur
“Ik ben opgegroeid in de Bijlmer, een wijk in Amsterdam gebouwd op Afrikaanse en Caraïbische roots. Wij hebben hiphop, R&B en popcultuur met de paplepel ingegoten gekregen. Genres die lang zijn weggezet als minderwaardig, maar ze vormen voor mij mijn taal en narratief. In tijden van racisme en onderdrukking gingen mensen muziek maken om zichzelf positiever in het leven te zetten. Het was een manier om berichten naar buiten te brengen, om elkaar op de hoogte te stellen van wat er aan de hand was in de maatschappij. Ook dat is joy.”
En dat is precies wat Priscilla ook met haar voorstelling Black Joy wil doen. Een ruimte creëren waarin muziek, energie en gevoel samenkomen. “Ik hoop met Black Joy dat iedereen geniet van de muziek en de energie. Het maakt niet uit welke kleur je bent, als je maar voelt dat ik je uitnodig om het met ons te vieren. Zolang je maar weet waar het vandaan komt. Als je de oorsprong en cultuur herkent en erkent, kunnen we die boodschap met elkaar uitdragen.”
Black Joy
“Ik voel ook wel pressure bij de titel Black Joy. Het is niet het kleinste begrip om boven je voorstelling te hebben staan. Je gaat iets onderzoeken dat heel veel verschillende perspectieven heeft en voor iedereen iets anders kan betekenen. Dat voel ik als een enorme verantwoordelijkheid,” erkent ze. “Maar ik probeer die verantwoordelijkheid terug te brengen naar mijn eigen perspectief op Black Joy. We kunnen niet de volledige community dekken in één voorstelling. We blijven daarom dicht bij onszelf en onze eigen ervaringen. We tonen onze eigen zoektocht, kwetsbaarheid en definitie van vreugde. En ik hoop dat dat een uitnodiging is voor anderen om ook hun perspectief te delen.”
Een liefdevol front
“Ik maak de voorstelling voor mensen die zich erin kunnen herkennen,” vertelt Priscilla. “Maar uiteindelijk hoop ik dat iedereen die mijn voorstellingen ziet, voelt dat we samen kunnen staan tegen onrecht, door nieuwsgierig te blijven en vragen te stellen. Als we dat echt samen kunnen doen, dan hebben ze ons precies waar ze ons niet willen hebben: als front. Als we unaniem zouden besluiten niets anders meer te accepteren dan liefdevol leven met en voor elkaar, dan staan we samen op tegen het systeem.” Met Black Joy wil ze die beweging in gang zetten, een vonk zijn. En misschien is dat genoeg om vuur te laten ontstaan.

In de eerste repetitieweek werden de muren van de repetitieruimte volgehangen. Beelden. Quotes. Albumhoezen. Boeken. Namen. Kleuren. Herinneringen: Een wall of joy.
Wat begon als losse inspiratie groeide uit tot een collectief archief van vreugde. Makers brachten mee wat hen voedt, wat hen vormt, wat hen herinnert. Muziek die generaties verbindt. Woorden die ruimte scheppen. Beeld en performance die kracht, intimiteit en gemeenschap laten zien. Samen vormden ze het fundament van het maakproces.
De creatives van Black Joy delen in hun eigen woorden een deel van die muur: welke makers, denkers en kunstwerken hebben hen geïnspireerd en gevormd tijdens het maken van de voorstelling?
“Een belangrijke inspiratiebron voor mij is Solange Knowles. In haar muziek, met name in haar album A Seat at the Table en When I Get Home, staat Black Joy niet tegenover pijn, maar ernaast. Solange toont hoe rust, verstilling, gemeenschap, esthetiek en zelfbeschikking, radicale vormen van vreugde kunnen zijn binnen een zwarte context. Haar makerschap laat zien dat joy geen oppervlakkige ontkenning is, maar een bewuste, politieke en spirituele keuze.
Vanuit die gedachte koppel ik Black Joy ook aan de traditie van Black social dance uit de Verenigde Staten. Deze dansvormen zijn ontstaan binnen zwarte gemeenschappen als ruimte voor samenkomst, overleving en expressie, vaak te midden van onderdrukking. Juist daarom stond joy centraal. Dans als plek om het lichaam te vieren, om verbonden te blijven, om adem te halen en mens te zijn.
De vreugde zat in het samenzijn, in de groove, in het doorgeven van bewegingen. Niet in perfectie, maar in aanwezigheid.
Deze lijn van joy als gedeelde, belichaamde en doorgegeven kracht vormt voor mij een belangrijke basis in het werken aan Black Joy.”
“Black Joy is voor mij…
Het mogen (her)ontdekken en vieren van ons muzikaal en cultureel erfgoed dat door de tijd heen is doorgegeven. Een diepe duik mogen nemen in de essentie en de kracht van Black Music; niet alleen als muziekgenre, maar als een levende, ademende cultuur, die generaties verbindt en inspireert.
Een referentie die mij raakte is de film Sinners.
“Blues wasn’t forced on us like that religion. Nah, son, we brought that with us from home. It’s magic what we do. It’s sacred… and big.” — Delta Slim (Sinners, 2025)
Voor mij raakt dit aan de kern: Black Music als iets dat niet is opgelegd, maar is meegenomen. Als magie. Als iets heiligs en groots. En precies die heiligheid en magie vormen ook de basis voor hoe de wereld om het geluid heen wordt vormgegeven.”
“Tijdens het werken aan Black Joy waren bell hooks en haar boek All About Love een belangrijke inspiratiebron. Haar visie op liefde als bewuste, radicale keuze en als praktijk van zorg en gemeenschap, heeft mijn vormgeving richting gegeven. Joy is voor mij geen oppervlakkigheid, maar een daad van zelfdefinitie en collectieve zorg.
Een doorlopende bron van inspiratie is ook Anton de Kom en zijn boek Wij slaven van Suriname. Zijn woorden herinneren mij eraan dat geschiedenis niet losstaat van het heden en dat waardigheid altijd bevochten en bewaakt moet worden. Zoals hij schrijft:
“Geen volk kan tot volle wasdom komen dat erfelijk met een minderwaardigheidsgevoel belast blijft.”
Die gedachte resoneert in alles wat ik maak. Black Joy is geen ontkenning van geschiedenis, maar een antwoord erop.
Kunst is daarbij een grote bron van inspiratie. Ik kijk naar makers als Solange Knowles, onder meer haar performance In Past Pupils and Smiles tijdens de Biennale di Venezia, maar ook naar kunstenaars als Theaster Gates, Rashid Johnson en Melvin Edwards.
Daarnaast raken hedendaagse makers als Danielle Mckinney mij, in de manier waarop zij zwarte vrouwen in rust en intimiteit schildert, en Iriee Zamblé, door haar gelaagde beeldtaal en archiverende benadering van identiteit. Ook het werk van Dion Rosina en Lenny Pharrell heeft invloed gehad op hoe ik naar ruimte en lichaam kijk. Hun werk helpt mij de kostuums te zien als onderdeel van een groter geheel.
In de kostuums zie je invloeden van Aaliyah, Mary J. Blige, Lauryn Hill, Da Brat en Beyoncé, maar ook bredere referenties aan 70s soul, 90s R&B, hiphop en Y2K-esthetiek. Dat zie je terug in de silhouetten, de layering en het spel tussen oversized en fitted, tussen glans en mat, tussen tailoring en street.
De kostuums bewegen van hard naar zacht, van armor naar thuis, van bescherming naar ontspanning. Soms strak en krachtig, soms los en intiem. Die verschuiving is bewust. Black Joy is geen eenduidige houding, maar een spectrum.
Onze straten, onze woonkamers, onze oma’s, moeders, tantes, zussen, nichten, vriendinnen, klasgenoten en collega’s vormen het fundament. Wij zijn één machine waarin elke schakel essentieel is. Alles wat je ziet op het podium is onderdeel van ons. Elk silhouet, elk detail en iedere discipline draagt bij aan het grotere mechanisme van ritme, beweging en betekenis. In dit stuk, en in ons leven.
Ik ben omdat wij zijn.”

“In diezelfde geest was een van mijn inspiratiebronnen de juke joint uit de film Sinners: een oude zagerij ingericht met muziek en dans voor de lokale zwarte community.
De warme kleuren en het gebruik van licht vormden een rechtstreekse inspiratie voor het gebruik van verschillende kleuren in het decor en zichtbaar licht op het podium.

Net als in de film is het een plek waar Black Joy gevierd mag worden.”
Ben je werkzaam in het onderwijs en ga je met jouw klas naar BLACK JOY? Onze afdeling Interactie & Inclusie heeft verdiepingsmateriaal samengesteld dat je zowel voorafgaand aan je bezoek als naderhand kan gebruiken.
