De geschiedenis van Madame Butterfly

De voorstelling Madame Butterfly van Theater Oostpool is een reactie op de opera ‘Madama Butterfly’ van Giacomo Puccini uit 1904. Maar ook de opera van Puccini komt uit een langere geschiedenis. Hieronder kun je lezen hoe de opera tot stand is gekomen, welke kritiek er is op de opera en kun je een kleine samenvatting van de opera bekijken.

De ontstaansgeschiedenis van Madame Butterfly

1887 – Pierre Loti schrijft de semi-autobiografische roman Madame Chrysanthème.
Gebasseerd op zijn eigen ervaringen in Nagasaki, Japan, schrijft de Franse schrijver en marineofficier Pierre Loti de roman ‘Madame Chrysanthème . Dit boek gaat over het huwelijk van één maand dat hij daar had met de Japanse vrouw Kiku.

Zijn boek wordt zeer succesvol en draagt bij aan het al bestaande beeld van “het verre Oosten”.

1893 – Componist André Messager creëert de opera Madame Chrysanthème
De Franse componist en dirigent André Messager brengt een operabewerking van het boek Madame Chrysanthème uit. Deze opera wordt vaak gezien als de voorloper van Madama Butterfly van Puccini.

1898 – John Luther Long brengt het korte verhaal Madame Butterfly uit
De Amerikaanse John Luther Long schrijft het korte verhaal ‘Madame Butterfly’, gebaseerd op de ervaringen van zijn zus Jennie. Jennie reisde samen met haar man, die missionaris was, naar Japan en schreef haar broer brieven over de mensen die ze daar ontmoetten. Deze brieven en verhalen dienden ter inspiratie voor de personages in Longs boek.

1900 – David Belasco bewerkt Madame Butterfly tot toneelstuk
De Amerikaanse toneelschrijver, regisseur en producent David Belasco schrijft de toneeltekst Madame Butterfly: A Tragedy of Japan. Het stuk, gebaseerd op het korte verhaal van John Luther Long wordt een van zijn meest succesvolle werken.

1904 – Giacomo Puccini komt uit met zijn opera Madama Butterfly
Giacomo Puccini ziet David Belasco’s Madame Butterfly in 1900 in Londen en maakt er een opera van. Het wordt een van zijn meest geliefde werken.

Klik om te vergroten

Een korte samenvatting

Hieronder kan je een korte samenvattingsvideo bekijken van de opera Madama Butterfly van Puccini.

Kritiek op Madame

Na de eerste opvoeringen van Madama Butterfly kwam er al snel kritiek op het stuk.

Stereotypering Aziatische vrouw
Een van de punten van kritiek is de stereotypering van de Aziatische vrouw. Cio-Cio-San is een heel oppervlakkig personage wat neergezet wordt als kinderlijk, onschuldig, dienstbaar, gehoorzaam, gewillig, onderdanig, passief, nederig. Dit is te zien in hoe haar hele leven draait om haar man, waar ze één avond mee is en waar ze vervolgens drie jaar op wacht. Ook zet zij alles voor hem aan de kant: haar familie, haar cultuur, haar geloof.

Stereotypering van ‘Het Verre Oosten’
Een ander punt van kritiek is de verheerlijking van Amerika, oftewel ‘Het Westen’, tegenover de landen in ‘Het Verre Oosten’. In de opera benoemt Cio-Cio-San meermaals hoe goed Amerika, de Amerikaanse cultuur en de Amerikanen zijn in vergelijking met Japan, Japanners en de Japanse cultuur.

Cio-Cio-San wordt neergezet als ‘stereotype uit het Oosten’: sensueel, primitief en feminien. Pinkerton wordt neergezet als ‘typisch uit het Westen’: sterk, rationeel en masculien.

Deze stereotypen ontstonden in koloniale tijden, toen Aziatische vrouwen werden afgebeeld vanuit de verhalen van (voornamelijk mannelijke) reizigers, die werden aangedikt door hun Westerse fantasiën.

Het exotiseren van “Het Oosten” met daarbij de gedachte dat het een minder ontwikkelde, tweederangs gedeelte van de wereld is die door het Westen geholpen of gered moeten worden, noemen we oriëntalisme.

In de opera zien we hoe Pinkerton Madama Butterfly niet serieus neemt als volwaardige mens. In het eerste nummer van de opera zegt hij al dat hij later op zoek zal gaan naar een “echte, Amerikaanse vrouw” en dat Japanse vrouwen “maandelijks opzegbaar” zijn, net zoals het huis wat hij huurt.

Vijftien jaar oud
Tot slot is een belangrijk punt van kritiek dat in dit stuk meerdere keren benoemd wordt hoe Madama Butterfly vijftien jaar oud is, en Pinkerton een volwassen man. In de opera zelf wordt dit niet als problematisch gepresenteerd, maar wordt het door de mannelijke personages als een vanzelfsprekend voordeel gezien.